Siz bir görsel kültür ürünü
değilsinizdir. Ama sizin bir fotoğrafınız, yapılmış olan bir resminiz, belki
bedeninizde taşıdığınız bir dövme ya da giydiğiniz kıyafet, parmağınızdaki
yüzük bir görsel kültür ürünüdür. Görülebilen herşeyi kapsadığı yanılgısına varılan
görsel kültür için bu tanımlama bizi yanlışa sevk eder. Görülebilen herşey
tanımlaması hem görsel kültüre bol gelir hem de eksik. Peki ama neden? Şimdi
biraz konuyu açmaya başlayalım ve en baştaki yargıyı yeniden ele alalım.
Neden siz, ben ya da bir başkası
görsel kültür ürünü değildir? Bizlerin birer görsel kültür ürünü olmadığı gibi
çok beğendiğiniz bir doğa manzarası da görsel kültür ürünü olmayacaktır. Bir
şeyi gözümüzle görüyor olmak onu görsel kültür incelemelerine dahil
edebileceğimiz anlamına gelmez. Bu ayrım kültür tanımından kaynaklıdır. Kültür
için pek çok tanım yapılmıştır ve tek bir tanım üzerinde uzlaşmak güç olabilir.
Ancak bizi bu noktada ilgilendiren kültürün insan eliyle oluşturulmuş olmasıdır
yani doğal olmayandır, doğanın karşıtıdır. Doğal olan doğayı oluştururken doğanın
karşısında insan tarafından yapılan şeyler kültürü oluşturur. İşte bu yüzden
beğendiğimiz bir doğa manzarası görsel kültür ürünü değildir, çünkü o doğaya
aittir, doğal olandır. Ancak bu çok beğendiğimiz manzaranın resmini yapmaya,
fotoğrafını çekmeye kalkarsak ortaya çıkaracağımız ürün bir görsel kültür
ürünüdür.
Sanat eserleri birer görsel kültür ürünüdür.
Mimari eserler de birer görsel
kültür ürünüdür. “Acaba uzaylılar mı yaptı” polemiklerine rağmen insan eliyle
yapılmış olan Mısır Piramitleri gibi. Fakat doğanın gücünü kullanarak şekil
vermiş olduğu Peri Bacaları doğaya aittir. Aynı şekilde bir çok yerde
rastlanabilecek, yıllara meydana okuyan ‘anıt’ ağaçlar da kültürün değil,
doğanın bir unsurudur.
Bir sokak lambası gibi diğer kent mobilyaları da görsel kültür ürünlerinden biridir.
Görsel kültür araştırmaları,
görsel kültür incelemeleri ya da görsel kültür okumaları… Hangi kullanımı
tercih edersek edelim bu alan, yukarıda tanımlamaya çalışılan görsel kültür
ürünlerini inceleme nesnesi olarak alır. Resimden mimariye, kent
mobilyalarından ulaşım araçlarına kadar geniş bir alan görsel kültür
çalışmalarının alanına girer. Görsel kültür ürününün sınırı, doğadan olmaması
ile çizilebilir. İnsan eliyle üretilmiş olan ve görülebilen şeyler görsel
kültür araştırmacılarının merakını cezbedebilecek öğeler haline gelebilir.
